Tết của người xa quê: Niềm vui và những khoảng lặng không nói thành lời

Tết Nguyên đán, trong tâm thức của người Việt, luôn gắn liền với hai chữ “Sum vầy”. Đó là thời khắc gia đình sum họp, là mâm cơm đủ mặt, là những cái ôm chặt sau một năm dài xa cách. Nhưng phía sau bức tranh Tết rộn ràng ấy, vẫn có một nhóm người đón Tết theo cách rất riêng – những người xa quê. Tết của người xa quê không chỉ có niềm vui trở về, mà còn đan xen những khoảng lặng khó gọi thành tên. Vì nó là một trạng thái cảm xúc rất phức tạp, không hoàn toàn buồn, cũng không trọn vẹn vui. Đó là sự giao thoa giữa mong nhớ, trách nhiệm, hy sinh và cả những áp lực thầm lặng mà không phải ai cũng thấu hiểu.

1. Niềm vui được trở về  

Tết của người xa quê, với họ niềm vui lớn nhất của Tết đôi khi chỉ gói gọn trong hai chữ “được về”. Được bước xuống xe khách, nhìn thấy con đường làng quen thuộc; được nghe giọng nói của cha mẹ không còn qua điện thoại; được ngồi vào mâm cơm gia đình, dù chỉ là bữa cơm giản dị. Những điều rất bình thường ấy, với người sống xa nhà cả năm trời, lại trở thành món quà vô giá.

Nhiều người chia sẻ rằng, chỉ cần được về nhà, mọi mệt mỏi của một năm làm ăn xa xứ dường như tan biến. Tết không còn là chuyện bánh chưng to hay nhỏ, nhà cửa mới hay cũ, mà là cảm giác được thuộc về. Cảm giác ấy giúp họ nạp lại năng lượng tinh thần để tiếp tục một năm mới đầy thử thách.

1.1. Những khoảng lặng phía sau niềm vui sum họp

Tuy nhiên, không phải người xa quê nào cũng có một cái Tết trọn vẹn. Có những người không thể về vì công việc, vì tài chính eo hẹp, vì trách nhiệm mưu sinh. Có những người đã về nhưng lại mang trong lòng những khoảng lặng không dễ giãi bày.

Khoảng lặng ấy có thể là nỗi áy náy khi nhìn thấy cha mẹ già đi nhiều hơn, tóc bạc hơn, trong khi bản thân vẫn chưa thể ở gần để chăm sóc. Là cảm giác day dứt khi Tết đến nhưng tiền bạc không dư dả, không thể lo cho gia đình một cái Tết “đủ đầy” như mong muốn. Là sự im lặng của những người đã quen gồng gánh, quen mạnh mẽ, nên không biết chia sẻ nỗi mệt mỏi của mình với ai.

Tết của người xa quê, đôi khi trở thành tấm gương phản chiếu rõ nhất những khoảng cách không chỉ về địa lý, mà còn về tâm lý và cảm xúc của chính họ.

1.2. Áp lực “phải thành công” trong những ngày đầu năm

Một vấn đề xã hội rất dễ nhận thấy mỗi dịp Tết là áp lực thành công đè nặng lên vai người xa quê. Những câu hỏi tưởng chừng vô hại như “lương bao nhiêu?”, “có mua được nhà chưa?”, “bao giờ lập gia đình?” lại trở thành gánh nặng tinh thần trong những ngày đáng lẽ phải vui vẻ.

Nhiều người trẻ hiện nay sợ Tết, không phải vì không khí sum họp, mà vì phải đối diện với kỳ vọng của gia đình và họ hàng. Trong khi cuộc sống nơi đất khách vốn đã nhiều áp lực, Tết đôi khi vô tình trở thành một “bài kiểm tra” về sự thành đạt.

Điều này khiến không ít người xa quê chọn cách im lặng, né tránh hoặc tự thu mình trong chính ngôi nhà của mình. Niềm vui đoàn viên vì thế mà bị che khuất bởi những khoảng lặng rất khó gọi tên.

2. Tết xa quê khi nỗi nhớ trở thành bạn đồng hành

Với những người không thể về quê ăn Tết, cảm xúc lại mang một màu sắc khác. Đó là nỗi nhớ âm ỉ kéo dài suốt những ngày cuối năm. Nỗi nhớ bữa cơm gia đình, nhớ mùi hương Tết, nhớ tiếng cười rộn ràng mà nơi đất khách không thể có.

Nhiều người chọn cách gọi video về nhà, nhìn gia đình quây quần qua màn hình điện thoại. Có người cố gắng tạo cho mình một “cái Tết riêng” bằng vài món ăn truyền thống, một cành mai nhỏ nơi phòng trọ. Nhưng dù cố gắng đến đâu, Tết xa quê vẫn luôn có một khoảng trống rất khó lấp đầy.

Tuy nhiên, chính trong những khoảng lặng ấy, nhiều người học được cách trân trọng hơn giá trị của gia đình. Nỗi nhớ, nếu nhìn ở góc độ tích cực, là sợi dây gắn kết vô hình giúp con người không quên cội nguồn của mình.

2.1. Gia đình là điểm tựa tinh thần cho người xa quê

Gia đình không nên vô tình tạo thêm áp lực cho những người con xa quê trong dịp Tết. Điều họ cần nhất không phải là sự so sánh hay kỳ vọng, mà là sự thấu hiểu và chấp nhận.

Một cái Tết ấm áp đôi khi không cần nhiều lời hỏi han về thành tựu, mà chỉ cần một câu: “Về là tốt rồi”, “Có khỏe không?”. Sự hiện diện, sự lắng nghe và sự cảm thông chính là món quà lớn nhất mà gia đình có thể dành cho người xa quê.

Ngược lại, người xa quê cũng cần cho phép bản thân được yếu đuối, được chia sẻ với người thân, bạn bè, bởi không ai bắt buộc bạn phải luôn mạnh mẽ. Tết là thời điểm để con người quay về với những giá trị nguyên bản nhất của tình thân.

2.2. Tết không chỉ là trở về, mà là được yêu thương đúng cách

Tết của người xa quê, suy cho cùng, không chỉ là câu chuyện đi hay ở, về hay không về. Đó là hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa trách nhiệm mưu sinh và nhu cầu được yêu thương, được thuộc về.

Nếu mỗi gia đình bớt đi một chút kỳ vọng, thêm vào một chút cảm thông; nếu mỗi người xa quê bớt tự trách mình, thêm một chút bao dung cho chính bản thân; thì những khoảng lặng ngày Tết sẽ không còn quá nặng nề.

Tết của người xa quê luôn mang trong mình hai gam màu song song: niềm vui đoàn viên và những khoảng lặng không nói thành lời. Hiểu được điều đó giúp chúng ta nhìn Tết sâu hơn, nhân văn hơn và gần gũi hơn với những người đang âm thầm hy sinh vì gia đình. Bởi suy cho cùng, điều mà người xa quê mong mỏi nhất trong những ngày đầu năm, chính là cảm giác được chào đón và được là chính mình trong vòng tay gia đình.